مخزن خاص چیست و چه کاربردی دارد؟

مخزن خاص (gas holder) ظرف بزرگی است که از آن برای نگهداری گاز طبیعی یا گاز شهری، در دمای محیط و فشاری نزدیک به فشار اتمسفر، استفاده میشود. حجم ظرف از مقدار گاز ذخیره شده پیروی می کند، به این منظور که درپوش مخزن متحرک است و با کم و زیاد شدن حجم گاز درون مخزن، جابجا میشود. حجم یک مخزن خاص میتواند به بزرگی ۵۰۰۰۰ مترمکعب باشد.
امروزه مخازن خاص اغلب جهت متعادل سازی فشار گاز در فرایند های انتقال گاز به لوله ها استفاده میشود تا ایمنی فشار کنترل شود.

انواع مخازن خاص کدامند؟

مخزن خاص میتواند بر دو نوع باشد. نوع آب بندی شده و نوع خشک(بدون آب).

مخزن خاص آب بندی شده از مخزن آبی تشکیل شده است که گاز را در قسمت بالایی مخزن (زیر سقف) نگه میدارد و مانع خارج شدن آن میشود. به عبارت دیگر، مخزن آب بندی شده از دو قسمت تشکیل شده است: یک مخزن عمیق آب که برای آب بندی استفاده می شود و یک ظرف بسته (بالابر) که با افزایش حجم گاز از بالای آب به سمت بالا حرکت میکند.

مخزن خاص خشک یا مهر و موم شده از طراحی بسیار اولیه ای برخوردار است که نه منبسط میشود، نه منقبض. انواع مدرن مخازن خاص خشک توسط روغن یا گریس مهر و موم میشود و درون آن پیستون متحرکی قرار دارد که این پیستون وظیفه محبوس ساختن گاز را به عهده دارد.

مخزن خاص آب بندی شده چیست و چگونه عمل میکند؟

اولین مخازن خاص دارای یک بالابر واحد بودند. به شکلی که مخزن بالای زمین بود و با چوب پوشیده شده بود. بالابر توسط سه پایه و کابل هدایت می شد و از تعدادی قرقره و وزنه برای تنظیم فشار گاز استفاده میشد. سپس، زمانی که ظرفیت مخازن تولیدی به ۵۷۰ متر مکعب رسید، مخازن آجری معرفی شدند، که درون آن میله و لوله ای برای هدایت گاز قرار گرفته بود.

مخازنی که دارای بالابر هستند در سه نوع ساخته میشوند. نوع اول آن دسته مخازنی هستند که در آنها قسمت بالابر توسط ستونی هدایت میشود و برای جابجایی بالابر قابی ثابت و خارجی وجود دارد که ارتفاع آن ثابت است. البته در مدل های مدرن تر ستون های سنگین با چارچوب سبک تر و گسترده تری جایگزین شدند. در این نوع مخزن، تیرهای عمودی (استاندارد) با تیرهای افقی قطع شده و ضربدری شده اند. این نوع مخزن میتواند هم روی زمین و هم زیر زمین نصب شود.
نوع دوم، بالابر هایی هستد که توسط کابل هدایت میشوند. چنین مخازنی استفاده های محدودی دارد اما برای استفاده بر روی زمین های ناپایدار گزینه مناسبی هستند؛ چرا که وجود کابل از آُسیب رسیدن به بالابر در چنین سطوحی جلوگیری میکند.
نوع سوم، مخازن با بالابرهای مارپیچی هستند. این مخازن فاقد قاب هستند و هر بالابر توسط بالابر زیر هدایت می‌شودبه طوری که با چرخیدن بالابر زیرین، بالابر بالایی جابجا شده و به سمت بالا حرکت میکند.

هر سه نوع مخزن از خاصیت مانومتری آب برای ایجاد آب بندی استفاده میکنند. کل مخزن در یک مخزن آب دایره ای یا حلقوی شناور است که توسط فشار تقریباً ثابتی از حجم متفاوتی از گاز، فشار وزن سازه و آبی که آب بندی گاز را در دیوارهای متحرک ایجاد می کند، نگه داشته می شود. همانطور که گفته شد، از این مخازن برای کنترل فشار گاز نیز استفاده میشود. در مخازن خاص، درونی ترن مخزن دارای لبه ای به ابعاد تقریبی ۳۰ سانتی‌متر × ۶۱ سانتی‌متر است که در اطراف لبه پایینی قرار دارد و فنجان(کاپ) نامیده میشود. زمانی که آب درون مخزن بالا میرود، فنجان جلوی آب را میگیرد. چنین عملی، بلافاصله یک لبه ی رو به پایین را روی قسمت داخلی بالابر پایینی درگیر میکند و همچنان که این لبه ی رو به پایین درون آب فرو میرود آب بند آب را نگه میدارد همزمان مخزن داخلی به بالا رفتن ادامه می‌دهد تا زمانی که دستگیره روی فنجان قرار بگیرد. پس از آن تزریق بیشتر گاز شروع به بالا بردن آن بالابر نیز می کند.

مخزن خاص خشک چیست و چگونه عمل میکند؟

مخازن خشک دارای دیواره ای استوانه ای شکل هستند که درون آن پیستونی بالا و پایین میرود. زمانی که پیستون حرکت میکند، روغن یا گریسی که در اطراف پیسکون وجود دارد از فرار گاز جلوگیری میکند. بزرگترین مخزن خاص خشک ساخته شده گنجایشی به حجم ۵۹۴۰۰۰ مترمکعب دارد. از جمله مخازن خشک میتوان به مخزن کلون(Klonne)، ویگینز(Wiggins) و مان(MAN) اشاره کرد.

به اشتراک بگذارید:

Share on whatsapp
WhatsApp
Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on pinterest
Pinterest
Share on skype
Skype
Share on telegram
Telegram
Share on email
Email

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.